امام حسین (ع) در اشعار شاعران مسلمان و غیرمسلمان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانش‌پژوه کارشناسی زبان و ادبیات عربی، از کشور افغانستان، مجتمع آموزش عالی بنت‌الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

چکیده

این تحقیق به بررسی نقش و جایگاه امام حسین (ع) در اشعار شاعران مسلمان و غیرمسلمان می‌‌پردازد. شعر عربی یکی از غنی‌ترین اشکال ادبی در جهان شناخته شده است. در بین موضوعات مختلفی که شاعران عرب به آن پرداخته‌اند، شخصیت‌های تاریخی و مذهبی جایگاه ویژه‌ای دارند. هدف اصلی این مطالعه تحلیل مضامین و نمادهای مرتبط با شخصیت امام حسین (ع) در آثار شاعران مختلف از جمله شاعران متقدم، شاعران مسیحی، شاعران معاصر و متأخر و.... است. پژوهش حاضر به‌روش تحلیلی - توصیفی و با تکیه بر مطالعه کتابخانه‌ای- اسنادی انجام شد. نتایج نشان داد که امام حسین (ع) به‌مثابه نماد ایثار و مقاومت در اشعار شاعران غیر شیعه نیز مورد توجه قرار گرفته است و مضامینی همچون ایثار و بررسی شخصیت امام حسین (ع) از منظر تاریخی، انسانی، از منظر اخلاقی، مذهبی و شجاعت در آثار آنها به وضوح دیده می‌‌شود. این نتایج می‌‌تواند به درک بهتر از تأثیر فرهنگی و اجتماعی شخصیت امام حسین (ع) در ادبیات غیر شیعه و غیر مسلمان کمک کند.
 

کلیدواژه‌ها


  1. ابن الرومی (۱۴۲۳). دیوان ابن الرومی. لبنان: دارالکتب العلمیة.
  2. ابن منظور، جمال الدین محمدبن مکرم (۱۴۰۵). لسان العرب. قم: نشر ادب الحوزه.
  3. ابوالعتاهیه (۱۴۰۶).دیوان ابوالعتاهیه. بیروت: دار صادر.
  4. الازدری، السموال بن غریض بن عادیاء (۱۹۹۶). دیوان السموال بن عادیاء. بیروت: دار الجیل.
  5. الاسدی، کمیت زید (۱۴۱۷). شعر الکمیت بن زید الاسدی. بیروت: دارصادر.
  6. التمیمی، همام بن غالب بن صعصعه (فرزدق) (بی‌تا). دیوان فرزدق. بیروت: دارالکتب العلمیة.
  7. خلیلی، خلیل الله (۱۳۸۵). دیوان خلیل الله خلیلی. تهران: عرفان.
  8. ریاض، محمود جابر (۲۰۰۵). القرآن الکریم والشعردراسته موضوعیه. بیروت: دارصادر.
  9. قسیس، ریمون (۲۰۱۰). ملحمة الحسین. لبنان: دارالمحجه البیضاء.
  10. الکتفی، جریر بن عطیه بن حذافه (۱۹۶۴). دیوان جریر. بیروت: دار صادر.
  11. لاهوری، محمد اقبال (۱۳۸۴). کلیات اقبال لاهوری. تهران: انتشارات نگاه.
  12. متنبی، احمد بن حسین (۱۴۲۳). دیوان متنبی. بیروت: دارالکتب العلمیه.
  13. مدرسی، سید محمد تقی (۱۴۲۵). الامام الحسین (ع) قدوه و اسوه. تهران: دار المحبی الحسین (ع).
  14. المصری، ابن نباته (۱۴۲۰). دیوان ابن نباته مصری. بیروت: دارالکتب العلمیه.
  15. مطران، خلیل (۱۹۵۰). دیوان خلیل مطران. بیروت: دار العلم للملایین.
  16. معری، ابوالعلاء (۱۴۲۰). دیوان ابوالعلاء معری. بیروت: مؤسسه الاعلمی للمطبوعات .
  17. معری، ابوالعلاء (۱۹۲۰). دیوان اللزومیات. قاهره: مؤسسه الاعلمی للمطبوعات.
  18. الملائکه، نازک (۱۹۸۲). شجره القمر. بیروت: دارالعلم للملایین.
  19. نولدکه، تئودور (۱۹۳۸). تاریخ قرآن. بیروت: دارصادر.
  20. یوسف، علی حسین (۱۴۳۰). علی والحسین فی الشعرالمسیحی. لندن: مؤسسه الحمکمه.